Klaryski kaliskie

 
      Kaliskie klaryski obchodziły w tym roku 10-lecia założenia klasztoru. Znajduje się on, wraz z kaplicą, przy ul. Księżnej Jolanty, w domu przekazanym na rzecz zakonu przez p. Marulewską.
      Według Wielkiej Encyklopedii Powszechnej klaryski, to zakon żeński, kontemplacyjny założony przez św. Klarę w Asyżu, w roku 1212. Zakon zorganizowany był według reguły franciszkańskiej, zgodnie z którą obowiązywało ubóstwo, stałe milczenie i ścisła klauzura. Regułę łagodzono wielokrotnie. Do Polski klaryski trafiły w XIII wieku, do Kalisza znacznie później, bo dopiero w 1616 roku, sprowadzone przez gwardiana franciszkanów Ferdynanda Wilczka.
      Początkowo siostry kupiły od Anny Wilmowskiej dom, znajdujący się na narożniku dzisiejszych ulic Rzeźniczej i św. Stanisława i urządziły w nim klasztor, Wkrótce gwardian Wilczek wybudował mały, drewniany kościółek. Klasztor, prócz kilku cel i refektarza, był drewniany i przylegał bezpośrednio do prezbiterium kościoła franciszkańskiego. Był to wtedy kolejny, siódmy klasztor w mieście. Niestety, przyroda obeszła się z nim srogo. W wielki czwartek 1792 zapalił się i klasztor, i kościółek. Tego samego roku, także e czwartek, miał miejsce jeden z największych pożarów miasta, w którym paliło się całe śródmieście i po raz wtóry ucierpiał klasztor. W kolejny czwartek tego samego miesiąca wielka wichura poczyniła jeszcze większe szkody w mieście i w klasztorze.
      Zakonnice odbudowały go jednak po zniszczeniach, ale w trzynaście lat później (1805) pruscy zaborcy skasowali klasztory wśród nich i klaryski, które wywieziono z Kalisza. Zabudowania poklasztorne wydzierżawiono na różne cele, w tym na jatki chlebowe. Śladem po jatkach są dzisiejsze pomieszczenia, w których mieści się np. cukiernia "Delicje" przy ulicy Rzeźniczej. W roku 1818 rodziny Macedończyków, które schroniły się w Kaliszu przed prześladowaniami Turków, zakupiły część zabudowań, które przebudowały na cerkiewkę. Jednak rodzin tych było zaledwie szesnaście i nie mogły one utrzymać świątyni i duchownego, toteż po szesnastu latach, w 1834 roku opuściły to miejsce, przenosząc się z modlitwami do cerkwi garnizonu carskiego.
      Opuszczone pomieszczenia, już w murowanym klasztorze, służyły zaborcom za więzienie. Podczas przebudowy zniszczono jednak doszczętnie malowidła ścienne i uszkodzeniu uległy fragmenty architektoniczne. Następnie do 1939 r. mieściła się tu szkoła powszechna imienia J. Słowackiego, a po 1945 - szkoła specjalna. Wreszcie po stu latach budynki zwrócono franciszkanom. Przeprowadzono generalny remont dawnego klasztoru klarysek (podczas prac znaleziono świetnie zachowane stropy), w którym znalazło swą siedzibę Zgromadzenia Sióstr Nauczycielek św. Doroty.
      Siostry klaryski zamieszkały w Kaliszu przy ul. Księżnej Jolanty, żyjącej w latach 1244-1298, którą w wieku lat dwunastu poślubiono księciu Bolesławowi Pobożnemu. Po śmierci księcia Bolesława, Jolanta wstąpiła do klasztoru w Nowym Sączu, ale zmarła w klasztorze w Gnieźnie. Tam też ją pochowano.
       W roku 1958 uroczyście sprowadzono do Kalisza jej relikwie, które umieszczono w jednym z bocznych ołtarzy kościoła franciszkanów. Niestety, w kilka lat później reliktarz skradzionego a szczątki zbezczeszczono. Ponownie sprowadzone szczątki zostały lepiej zabezpieczone.

Władysław KOŚCIELNIAK, ZK nr 53, 3 sierpnia 1998 r.