XII. W Polsce Ludowej (1945 -1980)

     Wyzwolenie i koniec II wojny światowej oznaczały nie tylko wolność dla kraju i jego obywateli, ale przyniosły także zasadnicze przemiany ustrojowe. Zapoczątkowały one w najnowszych dziejach miasta okres długiego i owocnego rozwoju. Stał się on szczególnie widoczny w drugiej połowie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. Miał on charakter wszechstronny - obejmował rozwój przemysłu metalowego, włókienniczego i spożywczego, handlu i komunikacji, infrastruktury społecznej, budownictwa mieszkaniowego. Znacznie wzrosła liczba mieszkańców, powstały nowe osiedla i nowe dzielnice, rozszerzył się obszar miasta. Kalisz stał się znaczącym ośrodkiem oświatowym i kulturalnym. Do szczególnie ważnych momentów w powojennej historii grodu należy reforma administracji państwowej w 1975 r., w wyniku której Kalisz ponownie został stolicą województwa. I tak, jak przed wiekami, pełni teraz ponadregionalne funkcje administracyjne, gospodarcze i kulturalne.

     1945 - 23 stycznia w godzinach wieczornych wojska I Frontu Białoruskiego marszałka Żukowa wyzwoliły Kalisz. Do miasta wkroczył 708 Samodzielny Batalion Łączności pod dowództwem kpt. Mikołaja Sienki. W walkach na przedpolach miasta poległo 317 oficerów i żołnierzy Armii Radzieckiej; zostali oni pochowani na cmentarzu żołnierskim na terenie nowej części parku.
     - 23 stycznia odbyło się posiedzenie organizacyjne Kaliskiego Powiatowego Komitetu Ludowego, na którym wybrano pierwszego po wyzwoleniu prezydenta miasta. Został nim dr Bronisław Koszutski. Komitet działał do 8 lutego tego roku.
     - 26 stycznia rozpoczął działalność tymczasowy Zarząd Miejski z prezydentem B. Koszutskim na czele.
     - 2 lutego odbyło się pierwsze organizacyjne zebranie kaliskiej organizacji Polskiej Partii Robotniczej. Przybyło na nie 14 członków, wybrano I sekretarza - Mikołaja Kowala.
     - 7 lutego na kolejnym posiedzeniu Komitetu PPR w Kaliszu wybrano na II sekretarza Michała Tarnowskiego. Pełnił on jednocześnie funkcję I sekretarza Komitetu Miejskiego w Kaliszu.
     - 25 lutego powstała pierwsza po wojnie Miejska Rada Narodowa, jej przewodniczącym został Józef Sztyler. Na tym samym posiedzeniu Rada powołała Zarząd Miejski z prezydentem miasta drem B. Koszutskim.
     - Wznowiła działalność Powszechna Spółdzielnia Spożywców.
     - 29 maja uruchomiono miejską komunikację autobusową na trasie pl. Kilińskiego - dworzec PKP, obsługiwaną początkowo przez jeden autobus napędzany gazem świetlnym.
     - Wznowiło działalność Kaliskie Towarzystwo Muzyczne; jego prezesem został Władysław Kwieciński. Towarzystwo zorganizowało szkołę muzyczną, działającą pod nazwą Miejskiego Instytutu Muzycznego.
     - W czerwcu podjęła normalną działalność Miejska Biblioteka Publiczna im. A. Asnyka.

     1946 - 1 września ukazał się pierwszy numer pierwszego powojennego dziennika – “Kuriera Kaliskiego”.
     - 11 października popłynął pierwszy prąd z odremontowanej po wojennych zniszczeniach miejskiej elektrowni w Piwonicach.

     1947 - Do 15 szkół podstawowych uczęszczało prawie 7,5 tys. uczniów. W szkolnictwie ponad podstawowym działało 7 szkół gimnazjalnych i 3 szkoły średnie zawodowe.
     - W dniach 11 i 12 października odbył się zjazd wychowanków Szkoły Handlowej i późniejszego Gimnazjum im. T. Kościuszki. W zjeździe wziął udział minister kultury i sztuki Stefan Dybowski, wychowanek gimnazjum, który podczas trwania zjazdu otworzył pierwszą powojenną wystawę prac kaliskich artystów plastyków. Z okazji zjazdu teatr wystawił sztukę Janusza T. Dybowskiego pt. I ty poznasz Marylę.
     - Kalisz posiada: 3 kina, 7 gimnazjów, 5 chórów, 4 hotele, 9 księgarń, 3 drukarnie, 7 aptek; działa: 6 organizacji młodzieżowych, 13 stowarzyszeń społecznych, 13 klubów i organizacji sportowych, 29 związków zawodowych, 18 adwokatów, 24 akuszerki, 30 lekarzy i 12 lekarzy dentystów; Fabrykę Fortepianów i Mebli “Arnold Fibiger” znajduje się pod zarządem państwowym, a firma “B-cia K. i A. Fibiger - Fryderyka Fortepianów i Pianin, Kalisz ul. Polna 20 wykonuje wszelkie reperacje pianin, fortepianów, fisharmonii, strojenie oraz meble na zamówienie”.

     1948 - W styczniu na posiedzeniu Miejskiej Rady Narodowej powzięto uchwałę w sprawie obchodów jubileuszu 1800-lecia Kalisza. Powołano komitet organizacyjny, który zwrócił się do prezydenta Rzeczypospolitej Bolesława Bieruta z prośbą o przyjęcie honorowego protektoratu nad jubileuszem. Prezydent uzależnił swą decyzję od rezultatów szerokich badań archeologiczno-historycznych, które zalecił podjąć. Po pewnym czasie komitet obchodów 1800-lecia zawiesił swoją działalność; przerwa trwała do 1957 r.
     - 15 marca wyrokiem Sądu Okręgowego w Kaliszu skazany został na karę śmierci hitlerowski kat ludności polskiej Heinrich Nolte, zastępca szefa Gestapo w Kaliszu.
     - 26 sierpnia założona została Kaliska Spółdzielnia Mieszkaniowo-Budowlana, przekształcona, po krótkiej przerwie w działalności, w Kaliską Spółdzielnię Mieszkaniową.
     - 18 października w sali recepcyjnej ratusza odbyło się zebranie na którym reaktywowano oddział kaliski Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, wybierając jednocześnie zarząd oddziału.
     - Muzeum Ziemi Kaliskiej wznawia działalność.
     - Powstaje koło plastyków.

     1949 - 1 stycznia decyzją Miejskiej Rady Narodowej Pogotowie Zawodowe przy Ochotniczej Straży Pożarnej przemianowano na Miejską Zawodową Straż Pożarną.
     - 6 marca w Kaliszu zorganizowano Konferencję Zjednoczeniową PPR i PPS; pierwszym sekretarzem Komitetu Miejskiego PZPR wybrany został Czesław Chruszczewski.
     - Utworzono Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne; w momencie powstania eksploatowało ono dwa stare autobusy.
     - Dwie instytucje kulturalne - Teatr i Muzeum Ziemi Kaliskiej - zostały upaństwowione. Do tego czasu były one placówkami miejskimi.
     - Instytut Muzyczny przemianowany został na Szkołę Muzyczną i Średnią Szkołę Muzyczną im. H. Melcera Kaliskiego Towarzystwa Muzycznego.

     1950 - Na terenie Kalisza i okolic podjęto szeroko zakrojone badania archeologiczne, inspirowane także planowanym jubileuszem XVIII wieków miasta. Badaniami kierował prof. Michał Drewko.

     1951 - W ramach ogólnokrajowej reformy sądownictwa powszechnego, w miejsce zniesionego Sądu Okręgowego i Sądu Grodzkiego, utworzony został z dniem 1 stycznia Sąd Powiatowy - właściwy dla m. Kalisza i powiatu kaliskiego.
     - W czerwcu, z połączenia oddziałów Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego oraz Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, powstał kaliski oddział Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego. Funkcję prezesa powierzono Stanisławowi Członko.
     - 1 września rozpoczyna działalność Liceum Pedagogiczne, istniejące do 1969 r.
     - Powstaje Młodzieżowy Dom Kultury, placówka skupiająca młodzież miasta i rozwijająca jej zainteresowania w wielu dziedzinach sztuki i techniki.

     1952 - 28 czerwca, istniejące od 1945 r., Państwowe Zakłady Samochodowe przekształcone zostają w Wytwórnię Sprzętu Komunikacyjnego, która jest największym obecnie zakładem przemysłowym Kalisza.
     - 5 sierpnia uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w Kaliszu powołano do życia komitety blokowe.
     - Kaliskie Towarzystwo Muzyczne zostało rozwiązane, a jego szkoła muzyczna upaństwowiona.

     1953 - W marcu uruchomiono Stację Krwiodawstwa. Stacja dysponowała pełnym wyposażeniem laboratoryjnym; jej założycielem i długoletnim kierownikiem był - dr Tadeusz Pniewski.
     - Powstaje Szkoła Pielęgniarstwa, zamieniona później na Liceum Medyczne.
     - Zniesiony został system kartkowy w handlu.

     1954 - Oddział Chorób Płucnych Szpitala Miejskiego przekształcony został w Państwowy Szpital Przeciwgruźliczy im. dra B. Koszutskiego w Wolicy k. Kalisza.
     - Powstała Stacja Archeologiczna Instytutu Historii Kultury Materialnej PAN, zasłużona placówka naukowa, którą przez długie lata kierował Krzysztof Dąbrowski, autor wielu opracowań z prehistorii miasta.

     1955 - 30 marca rozpoczął się pierwszy po wojnie kurs przewodników po Kaliszu.
     - 1 sierpnia w Szczypiornie utworzono Centrum Wyszkolenia Służby Więziennej, przekształcone w 1969 r. w Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej.
     - 17 października powstał oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego, skupiający grono miejscowych miłośników historii i nauczycieli tego przedmiotu. Pierwszym prezesem oddziału kaliskiego PTH została Aniela Wende.
     - Zakończono budowę pierwszego powojennego osiedla mieszkaniowego imienia Juliana Marchlewskiego.

     1956 - W Wyższej Szkole Ekonomicznej w Poznaniu i Politechnice Szczecińskiej - Katedrze Ekonomii Transportu Drogowego opracowano studium do projektu węzła kolejowego w Kaliszu. Projekt przewidywał przeniesienie dworca osobowego w okolice Chmielnika, towarowy zaś zlokalizowany został między Winiarami a Opatówkiem. Ponadto plan przewidywał połączenia kolejowe z Pleszewem z bocznicą dla dzielnicy przemysłowej, z Koninem i dalej do Inowrocławia oraz z Wieluniem i dalej do Częstochowy. Ministerstwo Kolei pismem z dnia 10 maja 1956 r. poinformowało PWRN w Poznaniu, że w planie pięcioletnim 1956 -1960 budowa nowych linii kolejowych w rejonie Kalisza nie jest przewidziana.
     - Uruchomiono Technikum Budowy Instrumentów Klawiszowych, pierwszą tego typu szkołę w Europie.
     - Przy ul. Piskorzewskiej wzniesiono Szkołę Podstawową nr 12.
     - Oddano do użytku Powszechny Dom Towarowy przy pl. Kilińskiego.
     - W grudniu odbył się w Kaliszu IV Walny Zjazd Polskiego Towarzystwa Archeologicznego, połączony z sesją naukową na temat starożytnego i średniowiecznego Kalisza.
     - Z inicjatywy Wacława Klepandego oddział kaliski PTTK opracował pierwszy numer biuletynu pod nazwą Poznaj Ziemię Kaliską.

     1957 - W kwietniu podczas Kongresu Miast Bliźniaczych w Aix les'Bains Kalisz nawiązał przyjazne kontakty z francuskim miastem Hautmont.
     - W maju ukazał się pierwszy numer miesięcznika, później zaś dwutygodnika i tygodnika “Ziemia Kaliska”. Wśród autorów prac zamieszczonych w pierwszym numerze pisma znalazły się nazwiska Marii Dąbrowskiej, Tadeusza Kulisiewicza, Władysława Kwiatkowskiego, Bogusława Koguta, Stefana Dybowskiego, Eligiusza Walczaka. Redaktorem naczelnym pisma został Jerzy Kuczyński.
     - Z początkiem lipca stałe roki w Kaliszu Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu przekształcone zostają w Ośrodek Zamiejscowy tego Sądu, właściwy dla 7 powiatów (Kalisz, Kępno, Krotoszyn, Ostrów, Ostrzeszów, Pleszew i Turek).
     - W Kaliszu istnieją: 2 kina – “Stylowe” i “Wolność”, 3 kluby sportowe – “Włókniarz”, “Calisia” i “Prosna”, 2 zespoły adwokackie, 3 hotele – “Europa”, “Grodzki” i “Polonia”, 8 aptek; działa 64 lekarzy różnych specjalności i 32 lekarzy dentystów oraz 20 położnych; dorożki konne mają 4 postoje, a taksówki osobowe - 2; Miejskie Zakłady Komunikacyjne obsługują 11 linü autobusowych; istnieje 6 sklepów monopolowych i 3 biura pisania podań; pracuje 3 rzemieślników - powroźników, świadczone są usługi szczotkarskie, szklarskie i szkutnicze; 4 bary, 2 kawiarnie i 7 restauracji otwiera podwoje dla mieszkańców i gości miasta.

     1958 - W styczniu w Szczypiornie utworzone zostało eksperymentalne więzienie karne dla młodocianych.
     - 22 czerwca Kalisz nawiązał braterskie więzy z francuskim miastem Hautmont, podpisując “Kartę Przyjaźni” miast bliźniaczych. Podpisy na dokumencie złożyli przewodniczący prezydium MRN Andrzej Bonusiak oraz mer Hautmont Marcel Aimé.
     - 22 lipca w Kaliszu bawiła delegacja bratniego miasta Hautmont. Grupa naukowców pod kierownictwem K. Dąbrowskiego rozpoczęła badania archeologiczne na Zawodziu. Odkryto fundamenty jednonawowej I kolegiaty św. Pawła wraz z prawdopodobnymi grobowcami Mieszka III Starego i jego syna Mieszka Mieszkowica, a wokół kościoła 20 grobów pochodzących z XII i XIII w. Odsłonięto także pierwsze fragmenty drewniano-kamiennej konstrukcji wałów obronnych.
     - Z Gniezna do Kalisza sprowadzono i złożono w kościele Franciszkanów część relikwii błogosławionej Jolanty.

     1959 - 15 lipca przybyła ośmioosobowa delegacja Hautmont. Goście zwiedzili Kalisz, a także Warszawę, Kraków, Wieliczkę, Ojców, Oświęcim oraz Poznań. Delegacji przewodniczył Michel Vos.
     - 2 października odbyło się zebranie założycielskie Kaliskiego Towarzystwa Naukowego, na którym powołano komisję organizacyjną Towarzystwa. Była to pierwsza, nieudana niestety, próba zorganizowania w Kaliszu towarzystwa naukowego o charakterze ogólnym.

     1960 - 23 stycznia nadzwyczajną sesją Miejskiej i Powiatowej Rad Narodowych zainaugurowane zostały uroczystości jubileuszu XVIII Wieków Kalisza. Uczestniczył w niej m.in. wicepremier Piotr Jaroszewicz. Podczas sesji honorowe obywatelstwo miasta nadano Marii Dąbrowskiej oraz Tadeuszowi Kulisiewiczowi.
     - 3 kwietnia w Kaliszu bawił minister obrony narodowej gen. broni Marian Spychalski. Gość zapoznał się z problemami Kalisza i ziemi kaliskiej, odwiedził Fabrykę Pluszu i Aksamitu i teren budowy gmachu Liceum Pedagogiczego, a także zwiedził miasto.
     - 25 czerwca w sali recepcyjnej ratusza odbyła się sesja naukowa poświęcona historii Kalisza w okresie kształtowania się państwa polskiego. Sesja została zorganizowana przez Polską Akademię Nauk oraz Społeczny Komitet Obchodów XVIII Wieków Kalisza. Na obrady przybyło wielu wybitnych archeologów i historyków polskich, a wśród nich Witold Hensel, Aleksander Gieysztor, Kazimierz Michałowski, Stanisław Lorenz i Józef Kostrzewski.
     - Od 22 do 24 lipca pod auspicjami Komitetu Obchodów XVIII Wieków Kalisza zorganizowano światowy zjazd wychowanków kaliskich szkół średnich.
     - 23 lipca Kalisz otrzymał telewizyjną stację przekaźnikową w Chełmcach, umożliwiającą miastu odbiór programu telewizyjnego. Przekaźnik powstał z inicjatywy i przy pomocy kaliskich zakładów pracy.
     - 24 lipca odsłonięto pomnik Adama Asnyka autorstwa Jerzego Jarnuszkiewicza, ufundowany ze składek społeczeństwa.
     - W ramach jubileuszu miasta ukazało się monumentalne, trzytomowe dzieło pt. Osiemnaście wieków Kalisza, a także szereg innych publikacji.
     - W listopadzie oficjalnie otwarto, działające już od września tego roku, Studium Nauczycielskie w Kaliszu. Nowej uczelni nadano imię Marii Konopnickiej.

     1961 - W maju zorganizowano po raz pierwszy Kaliskie Spotkania Teatralne. Główną nagrodę festiwalu otrzymał Teatr Ziemi Lubuskiej z Zielonej Góry. Inicjatorami Spotkań byli dyrektor kaliskiego teatru Tadeusz Kubalski oraz redaktor Bohdan Adamczak.
     - Opracowano nowy plan perspektywiczny rozwoju miasta.

     1962 - W maju odbyła się w Kaliszu część sesji poświęconej twórczości Marii Dąbrowskiej i jubileuszowi 50-lecia pracy twórczej pisarki. Na sesji poinformowano, że zamierza się nadać nowo budującej się dzielnicy nazwę Kaliniec, a jej główna ulica otrzyma imiona Bogumiła i Barbary.
     - Wybudowano, z funduszów Totalizatora Sportowego, halę dysponującą basenem pływackim i salą sportowo-widowiskową.
     - Reaktywowano Kaliskie Towarzystwo Muzyczne.

     1964 - 5 lutego odbył się wielki wiec protestacyjny zorganizowany przez Miejski Komitet Frontu Jedności Narodu i Zarząd Powiatowy ZBOWiD. Jego uczestnicy potępili umorzenie śledztwa przez Oberlandsgericht w Bambergu przeciwko Karolowi Kolbowi, który w latach 1940-1941 pełnił w Kaliszu funkcję szefa prokuratury Sądu Specjalnego (Sondergericht).
     - 8 lutego odbyło się zebranie organizacyjne Towarzystwa Miłośników Teatru. Prezesem wybrano Irenę Pawłowską.
     - Przekazano do użytku mieszkańców miasta budynek Klubu Międzynarodowej Prasy i Książki, wzniesiony ze środków Społecznego Funduszu Odbudowy Stolicy.

     1965 - 18 września uroczyście otwarto nowy budynek szkół muzycznych, postawiony obok dawnego gmachu Kaliskiego Towarzystwa Muzycznego. Jednocześnie szkoły muzyczne wzbogaciły się o salę koncertową, zrekonstruowaną po okupacyjnych przeróbkach i na nowo zaprojektowaną przez Władysława Kościelniaka.

     1966 - 20 i 21 maja w ramach obchodów 1000-lecia państwa polskiego odbyła się sesja kulturalno-historyczna, poświęcona przeszłości historycznej i teraźniejszości miasta i ziemi kaliskiej.
     - W czerwcu w Kaliszu obradowało kolegium Ministerstwa Kultury i Sztuki, zapoznając się z osiągnięciami oraz ambicjami i potrzebami Kalisza jako największego ośrodka kulturalnego wschodniej Wielkopolski.
     - 21 lipca Józef Wanat, kaliszanin, artysta malarz przekazał w darze Muzeum Ziemi Kaliskiej 43 obrazy, w tym 29 swojego autorstwa.

     1967 - 15 października obradowała konferencja naukowa lekarzy ziemi kaliskiej, podczas której wygłoszono 48 referatów. Plon konferencji został opublikowany w książce pamiątkowej.

     1968 - We wrześniu Kaliskie Towarzystwo Muzyczne uroczyście obchodziło 150-lecie swego istnienia. Uroczystości połączone były z inauguracją Kaliskich Dni Muzyki Kameralnej.
     - Ukazał się pierwszy tom “Rocznika Kaliskiego”, stanowiącego w zamyśle kontynuację jubileuszowego wydania Osiemnastu wieków Kalisza.

     1969 - W październiku przed budynkiem Studium Nauczycielskiego odsłonięto pomnik Marii Konopnickiej dłuta Stanisława Horno-Popławskiego. Pomnik ten powstał z inicjatywy dzieci szkół kaliskich przy dużym udziale społeczeństwa miasta.
     - Odbył się (w listopadzie) I Ogólnopolski Festiwal Awangardy Beatowej.

     1970 - 21 lipca wmurowano kamień węgielny pod gmach kaliskiego oddziału Naczelnej Organizacji Technicznej.
     - Do użytku oddano dom towarowy “Tęcza”. W okresie okupacji hitlerowskiej w tym miejscu istniał obóz przejściowy.
     - Na budynku hali targowej “Tęcza” przy pl. 1 Maja wmurowano tablicę następującej treści: “W budynku tym w latach 1939-42 niemiecki okupant urządził obóz przejściowy dla żołnierzy polskich a następnie ludności cywilnej. Wywieziono stąd ponad 20 000 ludzi do obozów śmierci”.
     - Zakończono budowę zautomatyzowanej cegielni zlokalizowanej na terenie Winiar.
     - W sierpniu rzemieślnicy kaliscy przystąpili do remontu fragmentu murów kazimierzowskich i baszty Dorotki. Prace wykonano z okazji turnieju miast.
     - W październikowym turnieju miast Kalisz współzawodniczył z Gnieznem, przegrywając rywalizację.

     1971 - 19 lutego III Liceum Ogólnokształcące im. Anny Jagiellonki otrzymało imię Mikołaja Kopernika.
     - 23 lipca Kalisz uzyskał pierwsze automatyczne połączenie telefoniczne z Poznaniem.

     1972 - 14 stycznia do Kalisza przybył I sekretarz KC PZPR Edward Gierek. Podczas pobytu gość zwiedził Kaliskie Zakłady Koncentratów Spożywczych oraz Fabrykę Pieczywa Cukierniczego “Kaliszanka”.
     - W kwietniu ukazał się pierwszy numer dwutygodnika “Delta”, pierwszego w Kaliszu czasopisma zakładowego. Wydawcą pisma był samorząd robotniczy Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego.
     - Ukończono budowę nowego kościoła przy ul. Polnej.
     - W listopadzie Kalisz otrzymał pierwsze dostawy gazu ziemnego z Odolanowa.
     - W grudniu przekazany został do użytku pierwszy w Kaliszu wieżowiec. Zamieszkało w nim 99 rodzin.

     1973 - 23 stycznia ukazał się “Kaliski Włókniarz”, dwutygodnik międzyzakładowy kaliskich fabryk przemysłu włókienniczego.
     - W lutym Szkoła Podstawowa nr 17 otrzymała imię Bronisława Koszutskiego, byłego “czerwonego burmistrza” miasta Kalisza.
     - 31 marca po 102 latach eksploatacji została całkowicie wyłączona z ruchu gazownia miejska. Gaz miejski zastąpiony został gazem ziemnym doprowadzanym do Kalisza z rejonu Odolanowa.
     - Na skrzyżowaniu ulic Ułańskiej i Pułaskiego wzniesiono Dom Technika Naczelnej Organizacji Technicznej. Otrzymał on imię Bolesława Rubińskiego.
     - 2 i 3 czerwca Liceum Ekonomiczne w Kaliszu obchodziło 50-lecie istnienia. Podczas uroczystości sztandar szkoły udekorowano Honorową Odznaką Miasta Kalisza.
     - 4 czerwca odbyły się uroczystości obchodów Kopernikowskich w Kaliszu. W programie przewidziano sesję naukową oraz wystawę pod nazwą “Mikołaj Kopernik i kaliskie tradycje astronomiczne”.
     - 2 września na wspólnym plenarnym posiedzeniu Komitetów Miejskiego i Powiatowego PZPR dokonano połączenia obu instancji. I sekretarzem KMiP został Zbigniew Chodyła.

     - 23 i 24 września odbył się IX Zjazd Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. A. Asnyka. Zjazd zorganizowano z okazji 200-lecia istnienia szkoły, 150-lecia wybudowania gmachu szkolnego oraz 50-lecia nadania szkole imienia poety.

     - 27 września dokonano połączenia Miejskiej z Powiatową Radą Narodową w Kaliszu. Przewodniczącym Prezydium obu Rad został Jan Kolenda, a od 14 grudnia tego roku I sekretarz KMiP PZPR Zbigniew Chodyła.
     - W listopadzie decyzją Ministerstwa Oświaty i Wychowania w miejsce dotychczasowego Studium Nauczycielskiego w Kaliszu utworzono Centrum Doskonalenia Nauczycieli - uczelnię o charakterze studium podyplomowego.
     - 14 grudnia utworzono funkcję naczelnika Urzędu Miasta i Powiatu oraz powołano na to stanowisko Jana Kolendę.
     - 14 grudnia w kościele Św. Mikołaja uległ zniszczeniu najwartościowszy zabytek Kalisza - obraz Rubensa “Zdjęcie z krzyża”.

     1974 - Rozpoczęto zakrojoną na szeroką skalę modernizację ulic miasta, ze szczególnym uwzględnieniem tras wjazdowych. Kolejno przebudowano i unowocześniono ulice: Łódzką, Górnośląską, Wrocławską, Poznańską, 23 Stycznia i Częstochowską.
     - Ukończono budowę nowych pomieszczeń Zakładów Przemysłu Dziewiarskiego “Polo” przy ul. Dzierżyńskiego.
     - We wrześniu przy Kaliskim Towarzystwie Muzycznym rozpoczęła działalność Kaliska Orkiestra Symfoniczna, pracująca pod batutą jej twórcy i organizatora Andrzeja Bujakiewicza. W rok później powstało stowarzyszenie pod nazwą "Orkiestra Symfoniczna w Kaliszu".
     - W dniach 21-28 listopada odbyły się w Kaliszu Dni Getyngi, uświetnione wieloma imprezami artystycznymi. Między innymi wystąpił Teatr Niemiecki z Getyngi, chór chłopięcy oraz zorganizowano szereg wystaw.
     - W grudniu odbył się I Międzynarodowy Festiwal Pianistów Jazzowych.

     1975 - 28 kwietnia otwarto nowy dworzec autobusowy PKS przy ul. Wrocławskiej.
     - W maju Teatr im. W. Bogusławskiego obchodził uroczyście jubileusze: 175 lat istnienia, 30 lat działalności powojennej i 15 lat Kaliskich Spotkań Teatralnych.
     - 1 czerwca na mocy ustawy z 28 maja tego roku Kalisz stał się siedzibą władz województwa kaliskiego, utworzonego z części województw: poznańskiego, łódzkiego i wrocławskiego; pierwszym wojewodą został Zbigniew Chodyła, prezydentem miasta zaś Alfred Kaczmarek.
     - 6 czerwca zwołane zostało pierwsze po reformie administracyjnej posiedzenie Komitetu Miejskiego PZPR w Kaliszu. Funkcję I sekretarza KM PZPR powierzono Jerzemu Więckowskiemu.
     - 5 lipca na sesji Miejskiej Rady Narodowej przewodniczącym Miejskiej Rady Narodowej wybrano I sekretarza KM PZPR J. Więckowskiego.
     - 12 września I Sekretarz KC PZPR Edward Gierek uczestniczył w obradach rozszerzonego plenum KW PZPR w Kaliszu.
     - 22 września w Kaliszu odbyła się prapremiera filmu Noce i dnie opartego na powieści Marii Dąbrowskiej.
     - 15 października dzięki uruchomieniu przemiennika mieszkańcy miasta otrzymali możliwość oglądania II programu TV.
     - 18 października odbyła się sesja popularno-naukowa poświęcona życiu i twórczości Marii Dąbrowskiej z udziałem licznych naukowców z całego kraju. Organizatorem była Wojewódzka Biblioteka Publiczna.
     - 3 listopada w Warszawie powstało koło kaliszan.
     - 2 grudnia do Kalisza przyjechał pierwszy pociąg elektryczny. Tym samym zakończona została elektryfikacja trasy Wrocław-Kalisz.
     - 5 grudnia oddano do użytku nowy most na Prośnie i kolejny odcinek al. Wojska Polskiego.

     1976 - 1 stycznia Muzeum Ziemi Kaliskiej otrzymało status placówki okręgowej.
     - 21 stycznia z udziałem ministra Mieczysława Grudnia wmurowano akt erekcyjny Domu Kombatanta przy ul. Cegielnianej.
     - 26 stycznia w ramach obchodów rocznicowych wyzwolenia Kalisza odbył się w teatrze koncert pt. "Kaliszanie swemu miastu".
     - 16 lutego w Krakowie zmarł Stefan Otwinowski, pisarz, związany w okresie młodości z Kaliszem, laureat nagrody literackiej miasta.
     - 10 marca obchodzono setną rocznicę urodzin kaliszanki Marii Koszutskiej (Wery Kostrzewy), działaczki ruchu robotniczego.
     - W Kaliszu odbyła się centralna akademia z okazji Święta Ludowego. Uczestniczyli w niej sekretarze KC PZPR: Józef Pińkowski i Zdzisław Żandarowski oraz wiceprezes NK ZSL, wiceprzewodniczący Rady Państwa Zdzisław Tomal.
     - W lipcu Kalisz powiększył swoją powierzchnię do 50 km2 przez przyłączenie do miasta Majkowa, Winiar, Rajskowa, Piwonic, Szczypiorna i Noskowa. Łącznie w granice miasta włączono około 20 km2, liczba ludności zaś wzrosła do 94 tysięcy.
     - 20 lipca odbyło się uroczyste przekazanie do użytku nowego skrzydła budynku Muzeum Okręgowego Ziemi Kaliskiej. Z tej okazji odsłonięto wystawę "Z tradycji walk narodowowyzwoleńczych na ziemi kaliskiej".
     - 21 lipca oddano do użytku drogę szybkiego ruchu łączącą Kalisz z Nowymi Skalmierzycami.
     - 22 lipca z wieży ratuszowej rozległ się nowy hejnał miasta.
     - 22 lipca wyłączono z ruchu kołowego śródmieście Kalisza.
     - We wrześniu z udziałem ministra oświaty i wychowania Jerzego Kuberskiego odbyła się w Kaliszu sesja na temat nauczania historii w szkole dziesięcioletniej.
     - W dniach 21 i 22 września obradował w Kaliszu I Ogólnopolski Sejmik Historyków, w którym uczestniczyło 300 przedstawicieli historycznego środowiska naukowego i nauczycielskiego z całego kraju.
     - 25 października zawiązało się Towarzystwo Miłośników Kalisza. Pierwszym jego prezesem został Józef Kuznowicz.
     - 28 października obradowała I Wojewódzka Konferencja Kulturalna. Na Konferencji uchwalono przekształcenie Towarzystwa Kulturalnego Ziemi Kaliskiej w stowarzyszenie o zasięgu wojewódzkim, które z początkiem 1977 r. przyjęło nazwę Federacji Towarzystw Kulturalnych Ziemi Kaliskiej.
     - 6 listopada w Kaliszu i województwie kaliskim przebywał dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego, lotnik kosmonauta, Walery Wołynow.

     1977 - 28 kwietnia oddano do użytku orbisowski hotel “Prosna” z 200 miejscami noclegowymi, restauracją, kawiarnią i klubem nocnym.
     - W dniach 22-31 lipca obradował w Kaliszu V Światowy Sejmik Działaczy Polonijnych Polskiego Komitetu Olimpijskiego.
     - 22 lipca z okazji Święta Odrodzenia miasto otrzymało sztandar ufundowany przez społeczeństwo. Wręczenia sztandaru władzom miasta dokonali J. Kusiak i J. Kuznowicz.
     - 22 lipca zakończono renowację części kaliskiej starówki, kamienicom dano nową elewację oraz założono stylizowane oświetlenie staromiejskich ulic.
     - 7 listopada w obecności władz partyjnych i administracyjnych województwa z I sekretarzem KW PZPR J. Kusiakiem i wojewodą kaliskim Chodyłą na czele, dokonano wlewu do formy pierwszej wielkiej płyty Kaliskiej Fabryki Domów.
     - 7 listopada załoga Fabryki Wyrobów Runowych “Runotex” wyróżniona została za swą pracę Orderem Sztandaru Pracy II Klasy.
     - Ukazały się Dzieje Kalisza, pierwsza kompletna monografia miasta. Jej redaktorem był prof. dr Władysław Rusiński.
     - Redakcja “Południowej Wielkopolski” została przeniesiona z Ostrowa Wielkopolskiego do Kalisza. Czasopismu nadano profil miesięcznika społeczno-kulturalnego.
     - Pięćdziesiąt lat po utworzeniu Towarzystwa Przyjaciół Książki w Kaliszu, stowarzyszenie to zostało reaktywowane. Jego pierwszym w okresie powojennym prezesem został Krzysztof Walczak.
     - Kalisz posiada: 4 biura podróży, 2 punkty wymiany walut, 7 urzędów pocztowych, 4 redakcje czasopism, 11 aptek, 4 hotele, 8 restauracji, 5 kawiarni, 14 barów, 5 barów cukierniczych, 4 postoje taksówek osobowych, 2 parkingi strzeżone i 6 niestrzeżonych, 28 linii komunikacji miejskiej, 5 stacji obsługi samochodów, 3 stacje benzynowe, 4 kina, 8 domów kultury i klubów, 11 bibliotek publicznych, 2 stadiony, 4 przystanie wioślarskie, 6 księgarń i 2 sklepy “Pewexu”.

     1978 - W maju odsłonięto płytę pamiątkową autorstwa Władysława Kościelniaka w realizacji Jerzego Sobocińskiego, poświęconą książkom kaliskich bibliotek, którymi w czasie okupacji hitlerowskiej zasypano starą fosę miejską.
     - 8 czerwca kaliska kolegiata p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny otrzymała godność bazyliki mniejszej.
     - 1 września Kalisz został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Dekoracji sztandaru miasta dokonał przewodniczący Rady Państwa Henryk Jabłoński.
     - 26 października rozpoczął działalność oddział Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza, stawiając przed sobą zadanie rozwijania kultury literackiej w szerokich kręgach społeczeństwa. Prezesem oddziału została dr Halina Molenda.
     1979 - W styczniu Kaliskie Towarzystwo Muzyczne obchodziło jubileusz 160-lecia swego istnienia. Z tej okazji towarzystwo otrzymało własny sztandar ufundowany przez społeczeństwo miasta i województwa oraz Medal Komisji Edukacji Narodowej. Odznaczenia i wyróżnienia otrzymali też działacze towarzystwa z prezesem Stanisławem Fibingierem na czele.
     - Rozpoczęto napełnianie zbiornika retencyjnego, utworzonego na granicy miasta w Szałem.
     - Na zewnętrznej ścianie kościoła poreformackiego odsłonięto płaskorzeźbę projektu Wiesława Andrzeja Oźminy, upamiętniającą istnienie w latach 1942-1944 w klasztorze poreformackim obozu germanizacyjnego dla dzieci polskich.
     - 28-29 września w Kaliszu obradował krajowy zjazd Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich. Podczas zjazdu złożono kwiaty na płycie upamiętniającej losy książek podczas ostatniej okupacji.
     - 25 listopada zmarł doc. dr Krzysztof Dąbrowski. Jego imię nierozerwalnie związane jest z badaniami dziejów Kalisza. Swymi wykopaliskami i publikacjami potwierdzał przez blisko trzydzieści lat najstarszą Ptolemeuszowską metrykę miasta i wydobywał na światło dzienne świadectwa jego świetności z czasów Mieszka Starego. Był redaktorem Osiemnastu wieków Kalisza, autorem i współautorem książek: Kalisz w starożytności i w średniowieczu, Szkice z dziejów Kalisza, Kalisz prastary, Z przeszłości Kalisza, Świat kultury europejskiej i wielu innych.
     - Od 3 do 5 grudnia przebywał w Kaliszu Tadeusz Kulisiewicz, biorąc udział w zorganizowanych przez miasto obchodach jubileuszu 80 rocznicy urodzin artysty. Jubileusz uświetniony został otwarciem wystawy prac Kulisiewicza w pomieszczeniach Muzeum Okręgowego Ziemi Kaliskiej.

     1980 - 10 stycznia 24 studentów wydziału budowy maszyn Politechniki Poznańskiej, kształcących się w punkcie konsultacyjnym w Kaliszu, otrzymało dyplomy. Były to pierwsze w powojennej historii miasta absolutoria udzielone w Kaliszu.
     - W sierpniu archeolodzy z Instytutu Historii Kultury Materialnej Polskiej Akademii Nauk w Łodzi pod kierownictwem Tadeusza Poklewskiego odkryli na terenie Kalisza nieźle zachowane fragmenty średniowiecznych murów obronnych i XVI-wiecznej baszty.
     - 29 września powstał Międzyzakładowy Komitet Założycielski NSZZ “Solidarność" w Kaliszu, którego przewodniczącym został Antoni Pietkiewicz.
     - Nowy sezon kulturalny Kaliska Orkiestra Symfoniczna rozpoczęła już jako przedsiębiorstwo państwowe.

     W 1980 roku: Miasto liczyło 98 921 mieszkańców; na 100 mężczyzn przypadało 112 kobiet; w ciągu roku zawarto 829 małżeństw. W zakładach przemysłowych, instytucjach, organizacjach spółdzielczych i innych jednostkach gospodarki uspołecznionej zatrudnionych było 59 096 osób, w tym 24 826 kobiet.
     Ogólna powierzchnia miasta wynosiła 5 307 hektarów, w tym: grunty orne zajmowały 2 716 ha, sady - 276 ha, łąki i pastwiska - 252 ha, lasy - 24 ha. Plony 4 zbóż z hektara wynosiły 28,1 kwintala; zebrano: pszenicy - 727 q, żyta - 1446 q, jęczmienia - 516 q, owsa - 170 q, ziemniaków - 14 190 q. W gospodarstwach rolnych hodowano 618 krów, 3 219 świń, 506 owiec i 248 koni.
     Miasto posiadało 427 ulic o długości 276,4 km, w tym o nawierzchni utwardzonej - 135,9 km. Tabor komunikacji miejskiej wynosił 111 autobusów, a ilość linii komunikacyjnych - 33; oddział kaliski PKS obsługiwał 243 linie autobusowe, wykonując 1341 kursów dziennie; zarejestrowanych było 23005 samochodów, w tym 9 747 samochodów osobowych prywatnych; taksówek osobowych było 433.
     W mieście znajdowało się 29 100 mieszkań; przeciętnie na jedno mieszkanie przypadało 3,39 osoby; z wodociągów korzystało 89,9 proc. ogółu mieszkań sieci gazowej - 66,2 proc., z sieci kanalizacyjnej - 82,3 proc., energię elektryczną przesyłano do 29 460 odbiorców.
     W mieście pracowało 25 państwowych i 17 spółdzielczych zakładów przemysłowych oraz 846 zakładów rzemieślniczych; sieć handlowa obejmowała 546 punktów sprzedaży.
     Usługi pocztowe świadczyło 10 placówek; abonentów telefonicznych było 6 133, radiowych - 29 125 i telewizyjnych – 27 094.
     W mieście pracowało 193 lekarzy, 391 pielęgniarek, 18 adwokatów; miasto siadało 604 łóżka szpitalne, 320 miejsc hotelowych, 4 kina z 1 271 miejscami, 11 szkół podstawowych, 5 klubów sportowych, 27 przedszkoli, 12 bibliotek publicznych.
     Prezydentem miasta był Andrzej Spychalski, a wiceprezydentem Andrzej Grochowski. Przewodniczącym 87-osobowej Miejskiej Rady Narodowej był Walerian Baron.