Nieco o błogosławionej Jolancie
Portret bł. Jolanty (mal. S. Andrzejewski, 1923)

Portret bł. Jolanty (mal. S. Andrzejewski, 1923)

     Imię błogosławionej Jolanty w średniowiecznych źródłach pisanych przekazywane jest w różnej postaci: Jolanta, Jolenta, Iolenth, Iohaleth, a nawet Helena, jak podpisała się sama na dokumencie wystawionym w 1272 r.

     W jej żyłach płynęła królewsko-cesarska krew. Była bowiem córką króla węgierskiego Beli IV, ze sławnego rodu Arpadów i Marii Laskaris, córki nie mniej znanego cesarza bizantyjskiego Teodora I.

     Urodziła się prawdopodobnie w 1244 r. w Ostrzyhomiu. Miała liczne rodzeństwo - dwóch braci: Belę i Stefana oraz pięć sióstr: Annę, Konstancję, Kingę (żonę księcia krakowskiego Bolesława Wstydliwego, założycielkę klasztoru klarysek w Starym Sączu i późniejszą błogosławioną), Małgorzatę (dominikankę, przyszłą świętą) i Elżbietę.

     Początkowo wychowywała się na dworze węgierskim, ale w wieku około 5-6 lat przybyła do Krakowa, do swej siostry Kingi. Tu kontynuowała naukę i kształtował się jej charakter oraz osobowość, na które spory wpływ wywarli tamtejsi Franciszkanie.

     W 1256 r. wyszła za mąż za księcia kalisko-gnieźnieńskiego Bolesława Pobożnego. Ślub odbył się w Krakowie. Do Wielkopolski, na dwór męża przybyła - z uwagi na swój młody wiek - dopiero dwa lata później. Przesiąknięta głęboką wiarą miała swój wielki udział w szeregu fundacjach kościelnych męża. Pierwszą z nich było sprowadzenie w 1257 r. do Kalisza Franciszkanów (tuż po lokacji miasta) i ufundowanie im kościoła wraz z klasztorem.

     Po śmierci Bolesława Pobożnego (w kwietniu 1279 r.) wyjechała do siostry, do Krakowa. W tym samym roku (w grudniu) zmarł też mąż Kingi i obie siostry-wdowy wstąpiły do klasztoru klarysek w Starym Sączu. Około 1284 r. (w starszych opracowaniach podawany jest 1292 r.) przeniosła się do klasztoru tej samej reguły w Gnieźnie, gdzie zmarła w opinii świętości 16 lub 17 czerwca. Dawniej sądzono, że miało to miejsce w 1298 r., ale w ostatnich latach odnaleziono dokument prepozyta gnieźnieńskiego Mikołaja, wystawiony 26 grudnia 1303 r. lub 1304 r., na którym występuje ona w roli świadka i w związku z tym datę roczną jej śmierci należy przesunąć o kilka lat.

Portret Bolesława Pobożnego (mal. S. Andrzejewski, 1923)

Portret Bolesława Pobożnego (mal. S. Andrzejewski, 1923)

     Grób księżnej już od XIV w. odwiedzany był przez szerokie rzesze wiernych, którzy za jej wstawiennictwem wypraszali dla siebie liczne łaski. Starania o proces beatyfikacyjny Jolanty rozpoczęły się jednak dopiero w 1631 r. i ciągnęły się bardzo długo. Przeprowadzono go w latach 1776-1779, stwierdzając nieprzerwany jej kult “...od niepamiętnych czasów...”. Jolanta ogłoszona została błogosławioną przez papieża Leona XII w 1827 r., a w 1880 r. - dzięki staraniom kardynała Mieczysława Halki Ledóchowskiego - papież Leon XIII potwierdził uznanie jej za patronkę Wielkopolski.

     Kult bł. Jolanty w Kaliszu rozpoczął się rozwijać w 1858 r., kiedy to miejscowi OO. Franciszkanie poświęcili jej odrębną kaplicę. Szczególne jego nasilenie nastąpiło jednak sto lat później, w czerwcu 1958 r., gdy do kaliskiej świątyni, ówczesny gwardian konwentu o. Adam Narloch sprowadził z Gniezna - za zgodą prymasa kardynała Stefana Wyszyńskiego - relikwie bł. Jolanty (jedną część kości miednicznej i jeden krąg). Zostały one umieszczone w srebrnym relikwiarzu w nowym ołtarzu, usytuowanym po środku prawej, południowej nawy kościoła.