Współczesny herb Kalisza Bractwo na straży tradycji

Kaliskie Bractwo Strzelców Kurkowych obchodzi w tym roku (2006) piętnastą rocznicę reaktywowania działalności, przerwanej przez wojnę i lata „realnego socjalizmu". Uchwałą Rady Miejskiej stowarzyszenie uhonorowano odznaką Zasłużony dla Miasta Kalisza.

Zarzewie z Małopolski

Jedynym bractwem, któremu udało się przetrwać powojenne represje, było Towarzystwo Strzeleckie - Bractwo Kurkowe w Krakowie. To właśnie jemu przypadła historyczna rola, by uchronić od zapomnienia tradycje strzeleckie, także w Wielkopolsce. W poznańskim Muzeum Narodowym w 1978 roku zorganizowano szczególną wystawę na temat wielowiekowej tradycji bractw. Dała ona impuls do intensywnego gromadzenia w latach następnych pamiątek i materiałów archiwalnych. Ich opracowanie umożliwiło wydanie kilku książek i katalogów, które spopularyzowały tradycję bractw wśród współczesnych.

W 1986 roku wznowiło działalność Bractwo Strzeleckie w Bytomiu, a w roku następnym - w Kórniku. Kaliskie Bractwo Strzelców Kurkowych reaktywowało się w maju 1991 roku. Starszym bractwa (przewodniczącym Rady Bractwa) został doktor Tadeusz Jakubiak, ówczesny dyrektor Muzeum Okręgowego Ziemi Kaliskiej. Funkcję tę sprawował aż do śmierci w 1996 roku. Obowiązki marszałka powierzono doktorowi Jerzemu Wypychowi, a członkiem zarządu został Tomasz Kwinta.

Zainteresowanie historią bractw znajdowało odzwierciedlenie w działalności naukowej i wystawienniczej Tadeusza Jakubiaka. Na pierwszym powojennym kongresie w Poznaniu wybrano go prezesem Zjednoczenia Kurkowych Bractw Strzeleckich Rzeczypospolitej Polskiej.

Niezmienne idee

Tradycje strzelców kurkowych w Kaliszu sięgają czasów lokacji miasta, a pierwszy statut pochodzi prawdopodobnie z 1475 roku. Wskutek prowadzonych działań wojennych i klęsk żywiołowych dokument ten jednak zaginął. Nie udało się także odnaleźć zapisu o działalności bractwa z tego okresu. Ideą Kaliskiego Bractwa Strzelców Kurkowych do dzisiaj pozostaje niezmiennie służenie społeczności miejskiej i kultywowanie tradycji narodowych. Zawołanie organizacyjne braci kurkowych brzmi: „Ćwicz oko i dłonie w ojczyzny obronie". Tak jak dawniej, również dzisiaj do stowarzyszenia należą osoby chcące pracować dla dobra innych i chwały miasta. Nie bez znaczenia jest fakt, że jako trzecia - po krakowskiej i bytomskiej - kaliska organizacja przyodziała nie mundury, ale staropolskie kontusze. Niektórzy mają jej to za złe, ale nikt nie zaprzeczy, że bracia prezentują się „przy karabeli" wielce paradnie. Przy szczególnych okazjach, jak na przykład nadanie honorowego obywatelstwa miasta, w ruch idzie kolubryna, czyli czyniąca sporo huku armata.

Znaczące kontakty z Europą

Na przełomie lat 1991 i 1992 stowarzyszenie nawiązało kontakty z Europejską Federacją Bractw Strzeleckich. Delegacja kaliska reprezentująca bractwo polskie wyjeżdżała między innymi na kongresy do Belgii, Niemiec czy Holandii. Jej aktywna działalność za granicą została uwieńczona wprowadzeniem organizacji kaliskiej do struktur Europejskiej Federacji Bractw Strzeleckich. W 1997 roku na Europejskie Strzelanie o Srebrną Lilię św. Józefa do Kalisza przybyli między innymi król europejski Wilfried Stammerman z żoną.

Bracia kurkowi nawiązywali też miejscowe kontakty - z władzami administracyjnymi Kalisza i organami centralnymi. Zainicjowali ponadto współpracę z duchowieństwem, a biskupi podczas 282. Konferencji Plenarnej Episkopatu Polski powołali księdza prałata Lucjana Andrzejczaka z Kalisza - kustosza Sanktuarium św. Józefa oraz kapelana kaliskiego bractwa - na duszpasterza Zjednoczenia Kurkowych Bractw Strzeleckich Rzeczypospolitej Polskiej.

W sierpniu 1998 roku podczas Europejskich Spotkań Bractw Strzeleckich w Krakowie z udziałem ponad ośmiu tysięcy strzelców ksiądz Lucjan Andrzejczak celebrował uroczystą mszę świętą. Nad przebiegiem ceremonii czuwał wówczas także kaliski marszałek bractwa doktor Jerzy Wypych.

Aktywnie współpracują

Kaliskie Bractwo Strzelców Kurkowych w ciągu 15 lat istnienia zorganizowało wiele spotkań towarzyskich i zawodów strzeleckich, uczestniczyło także w uroczystościach krajowych i zagranicznych. Za duże osiągnięcie organizacji należy uznać wpisanie do kalendarza imprez europejskich Strzelania o Srebrną Lilię św. Józefa. Bractwo niezmiennie uczestniczy też na co dzień w życiu Kalisza i jego mieszkańców. Członkowie stowarzyszenia nie tylko biorą udział w obchodach świąt państwowych i kościelnych, ale także współorganizują imprezy o charakterze masowym, w tym między innymi spotkania z mieszkańcami na terenie strzelnicy przy Wale Jagiellońskim podczas Święta Miasta. Rynek Główny w czasie uroczystości miejskiej, od momentu wybrania pierwszego króla kurkowego w 1991 roku, stał się naturalną scenografią do intronizacji. To miejsce i te okoliczności towarzyszące wyborowi króla i wręczeniu Srebrnej Lilii św. Józefa pozostają niezmienione do dziś.

Oprócz historycznych związków z kościołem św. Mikołaja (zgodnie z tradycją, zapisaną w protokolarzu z lat 1672-1775, kościołem brackim była dzisiejsza katedra, gdzie nabożeństwa braci kurkowych odbywały się przy ołtarzu Trójcy Świętej) kaliskie bractwo od momentu reaktywacji współpracuje z Sanktuarium św. Józefa. Bracia kurkowi uczestniczą między innymi w obchodach Bożego Ciała czy misteriach ku czci świętego Józefa, czuwają także przy grobie Chrystusa.

Rada Bractwa nawiązała też współpracę z wieloma instytucjami Kalisza, między innymi z Ośrodkiem Sportu, Rehabilitacji i Rekreacji czy Klubem Strzelectwa Sportowego Ligi Obrony Kraju „Bursztyn". Kaliskie Bractwo Strzelców Kurkowych od 1998 roku organizuje też różnego rodzaju spotkania i imprezy strzeleckie, na przykład o tytuł Kaliskiego Króla Kurkowego, konkursy dla dzieci z miejscowego Domu Dziecka, turnieje sprawnościowe dla pracowników agencji ochrony czy zawody o Puchar Niepodległości. Od trzech lat funkcjonariusze Zakładu Karnego w Kaliszu przeprowadzają także na terenie obiektów bractwa specjalistyczne zawody strzeleckie oraz odbywają szkolenia i indywidualne treningi. W zamian oferują pomoc w pracach technicznych i porządkowych na terenie nieruchomości należącej do kaliskiej organizacji. Już od ponad dziesięciu lat strzelcy kurkowi opiekują się także bardzo ważnym zabytkiem kaliskim - Basztą Dorotką. Jest tam prezentowana wystawa „Przeszłość i teraźniejszość Kaliskiego Bractwa Strzelców Kurkowych".

Krzysztof Pierzchlewski, Kalisia Nowa nr 5-6-7/2006

Twórcą i sponsorem stron internetowych Ziemi Kaliskiej jest rodzina Płocińskich w osobach Iwony i Krzysztofa - rodziców, niekiedy razem z dziećmi: Mateuszem, Szymonem, Marią, Piotrem i Aleksandrą. E-mail: krisplo@op.pl
Wszystkie opublikowane materiały można wykorzystywać w każdy godny sposób pod warunkiem podania źródła.
© 1996-2016 by Płocińscy