Herb Stowarzyszenia Wychowanków Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Asnyka w Kaliszu.

Brokmanowa Melania
(1884-1958)

BROKMANOWA MELANIA z domu Mamroth (1884-1958) doktor filozofii i ekonomii politycznej, nauczycielka, działaczka społeczna i oświatowa.

     Ur. 6 II w Warszawie, córka Maurycego, właściciela banku w Kaliszu i Ernestyny z Lewenbergów. Ukończyła uniwersytet w Bernie (Szwajcaria).

     Od 1902 czynna w pracach Polskiej Partii Socjalistycznej, w 1903 aresztowana przez władze rosyjskie i więziona. Była uczestniczką kaliskich "piątków literackich", zainicjowanych przez Felicję Łączkowską w celu prowadzenia działalności samokształceniowej wśród kobiet. Podczas I wojny światowej ratowała księgozbiór Biblioteki Publicznej im. A. Mickiewicza w Kaliszu. Razem z Haliną Kożuchowską zdołała przechować część książek z biblioteki mickiewiczowskiej do powrotu z Rosji głównej opiekunki biblioteki, Łączkowskiej. B. wchodziła w skład zarządu Polskiego Stow. Równouprawnienia Kobiet w Kaliszu (zał. 18 V 1908). Była członkiem Ligi Kobiet Pogotowia Wojennego. W 1918 i 1920 pracowała w szpitalu wojskowym w Kaliszu; była współorganizatorką świetlic wojskowych. Pracowała w świetlicach Związku Strzeleckiego. Była członkiem Przysposobienia Wojskowo-Rolniczego w Kaliszu, później w Brześciu nad Bugiem. W Kaliszu prowadziła tajne nauczanie języka polskiego i historii, a także uczyła w szkole żeńskiej W. Motylewskiej (1918). W okresie międzywojennym wykładała historię w Gimnazjum im. A. Asnyka w Kaliszu, była tamże opiekunką Samopomocy Uczniowskiej. Posiadała majątek w Białej Królikowskiej (kaliskie) dokąd zapraszała harcerzy na letnie obozy. Należała do założycieli kaliskiego Tow. Przyjaciół Książki (1927-36), wchodziła w skład zarządu Tow. Biblioteki Publicznej im. A. Mickiewicza w Kaliszu. Po wyjeździe z Kalisza pracowała jako wizytator w kuratorium w Brześciu nad Bugiem (od 1934). Podczas okupacji niem. ukrywała się z mężem Jakubem i synem Jerzym w Warszawie pod nazwiskiem Kozłowska; syn - wychowanek Gimnazjum A. Asnyka w Kaliszu zginął w powstaniu warszawskim. Po wojnie B. pracowała w Ministerstwie Szkolnictwa Wyższego jako dyrektor departamentu. W 1957 brała udział w Zjeździe Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. A. Asnyka w Kaliszu. Zginęła w 1958 w Warszawie w wypadku samochodowym.      Odznaczona medalem 10-lecia Odzyskania Niepodległości
     Na łamach "Ziemi Kaliskiej" opublikowała artykuły: Melania Parczewska (1930), Dawnym "piątkom" (1931), Pamięci Haliny Kożuchowskiej (1931); tłumaczka dzieła Żydzi i życie gospodarcze.

SBWPW (E. Andrysiak). - Czy wiesz kto to jest? Pod ogólną red. Stanisława Łozy. W. 1938 s. 72, fot.

dr Ewa Andrysiak


     12/10/2010

     Biała Królikowska

     - w 1827 r. było tutaj 15 domów i 140 mieszkańców Około 1870 r. miejscowość zamieszkiwały 334 osoby; dworskich gruntów do wsi należących było 4128 mórg ( głównie lasy ), zaś włościańskich 204.
     Około 1870 r. właścicielka osady i folwarku Biała Królikowska hrabina Wirginia Bielińska w związku ze spłacaniem kwot zaciągniętych na rozbudowę kościoła w Królikowie (dobudowa przedsionka i kaplicy północnej oraz budowa nowej dzwonnicy - 1864 r.), sprzedała część swego majątku znanemu kaliskiemu bankierowi Żydowi Jakubowi Mamrotowi.
     W tym czasie dla pozostałej części osady, która w dodatku powiększała swe obszary uprawne zaczęto używać nazwy Dziewiń.
     W 1938 r. majątek Biała Królikowska należał nadal do kaliskich bankierów narodowości żydowskiej Mamrotów i składał się z: zabudowań, w których mieściło się nadleśnictwo, 50 ha gruntów ornych , łąk i stawów oraz 1186 ha lasów.
     Jedną z ostatnich współwłaścicielek majątku Biała Królikowska była Melania Brokmanowa (1884-1958), córka Maurycego Mamrota , właściciela banku w Kaliszu.
     Kobieta ta w młodości uzyskała gruntowne wykształcenie kończąc uniwersytet w Bernie (Szwajcaria) i zostając doktorem filozofii i ekonomii politycznej.
     Pomimo swego burżuazyjnego pochodzenia od wczesnych lat nie ukrywała sympatii do socjalizmu, należała do Polskiej Partii Socjalistycznej i w związku z tym w 1903 r. została aresztowana przez władze rosyjskie i uwięziona.
     W okresie międzywojennym aktywnie pełniła szereg funkcji społecznych i oświatowych, była nauczycielką historii w Liceum im. A. Asnyka w Kaliszu.
     W tym czasie do swego majątku w Białej Królikowskiej zapraszała harcerzy na letnie obozy Prawdopodobnie to od imienia Melanii Brokmanowej utworzona wtedy i leżąca między Białobłotami a Choczem osada leśna zyskała nazwę Melanówek.
     W okresie okupacji rodzina Brokmanów pod zmienionym nazwiskiem ukrywała się w Warszawie, syn Melanii zginął w Powstaniu Warszawskim.
     Po wojnie Melania Brokmanowa została dyrektorem departamentu w Ministerstwie Szkolnictwa Wyższego Zginęła w 1958 r. w Warszawie potrącona przez samochód.

Zarchwizowano w czerwcu 2016 z adresu: http://x-bialobloty-x.blog.onet.pl/?p=6


Twórcą i sponsorem stron internetowych Ziemi Kaliskiej jest rodzina Płocińskich w osobach Iwony i Krzysztofa - rodziców, niekiedy razem z dziećmi: Mateuszem, Szymonem, Marią, Piotrem i Aleksandrą. E-mail: krisplo@op.pl
Wszystkie opublikowane materiały można wykorzystywać w każdy godny sposób pod warunkiem podania źródła.
© 1996-2017 by Płocińscy